Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 1
" Kazimierz Laskowski   CHŁOPSKA DOLA. Z notatek hreczkosieja. Warszawa. Nakładem księgarni Dubowskiego i Gajewskiego Chmielna 30. 1898 "

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 2
" CHŁOPSKA DOLA. "

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 3
" Kazimierz Laskowski   CHŁOPSKA DOLA. Z notatek hreczkosieja. Warszawa. Nakładem księgarni Dubowskiego i Gajewskiego Chmielna 30. 1898 "

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 4
" Od chwili, gdy literatura nasza, ostrząsnąwszy się z naśladownictwa zagranicy, sięgnęła po tematy z wiejskiej miedzy, — wieś, jej mieszkańcy, ich życie i obyczaj zapełniły niemało szpalt drukowanego papieru. Nic dziwnego — kraj rolniczy, społeczeństwo wyrosłe przy pługu,..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 5
" wąsie, chłopek w opasanej krajką świtce, ekonom koniecznie z batogiem, czasami sylwetka żyda arendarza lub faktora, jednem słowem ów światek zapadły, pędzący żywot cichy na mazowieckich piaskach, błotach poleskich i krakowskiem podgórzu, owa parafiańszczyzna, pełna rodzimych..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 6
" papierze czarne charaktery, samolubne instynkty mieszkańców dworka, z którymi szła w zapasy ślimacza cierpliwość i mrówcza zabiegliwaść maluczkich. Dlaczego i skąd zrobiła się ta dziwna nadczułość na "dolę chłopską, " czy przyczyn tego objawu szukać należy w echach jedynie,..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 7
" rozsypią się w gruz dwory szlacheckie, a nad chatą włościańską zaświeci jutrzenka doczesnego szczęścia. Tymczasem całe rodziny Bartków żyły sobie spokojnie pod słomianą strzechą, nie bez trosk powszednich, ale bez tej łzy wieczystej w oku. Płynęły lata za latami, stosunek..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 8
" CZELADŹ DWORSKA. Rozkazujący jest stroną czynną, przyjmujący rozkaz — bierną, wyrzekającą się w danej chwili swej woli, stroną zależną. Przejęcie się cudzą wolą, oddanie w moc rozkazu drugich, będąc cząstkową abdykacyą z własnego ja, nie przychodzi nigdy bez oporu...."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 9
" stron obu nie mamy; zależność, choćby w ułamkowym rozmiarze, zawsze odczuwana była, nawet w najidealniej szych warunkach materyalnego równoważnika. .... I dużo jeszcze szczeźnie ludzkich kości, Zanim potomność, wciąż krocząc przez stopnie, Wyłoni z siebie ideał ludzkości, Co..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 10
" swemu chlebodawcy duszą i ciałem, do wyjątkowych należy, bo wytwarzał on się w warunkach odmiennych, potrzebował się zżyć z pokoleniem chlebodawców, ku czemu w bieżącej dobie częstego przechodzenia własności ziemskiej z rąk do rąk, gdy w wiejskich dworach coraz rzadziej po ojcu..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 11
" nagrody od 2 — 3 rubli; fornale dostają, również wynagrodzenie za starannie utrzymaną uprząż i troskliwą pieczę nad powierzonym inwentarzem, pastuch kopytkowe i rogowe od sprzedanych sztuk, tak jak stangreci uzdeczkowe za pozbytego konia. Bez przesady dochód poboczny w ciągu roku..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 12
" dostaje parobek trzy bochenki razowego żytniego chleba tygodniowo — mniej więcej 15 funtów. Menu dworskich stołowników przedstawia się w następujący sposób:Śniadanie (jedno danie): Barszcz z kartoflami, polewka z mleka z kartoflami, latem mleko z kartoflami. Obiad (dwa dania): 1)..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 13
" tości jakościowej tegoż są czerstwe, pełne zdrowia fizyognomie parobków dworskich, chociaż praca, przez nich wykonywana, wymaga dość znacznego fizycznego wysiłku. Potwierdzenie mego poglądu znajduje się również w rezultatach poboru wojskowego. Z młodzi włościańskiej, stającej..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 14
" dla parobka są komórki i wyrki w stajniach lub oborach. Pomimo, iż locum na "wyrku" (umyślnie używam tego wyrażenia) stajennym pod względem efektu ornamentacyjnego pozostawia wiele do życzenia, hygieniczniejszem jest bez wątpienia od mieszkań w suterenach lub klitek, w których się..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 15
" 2 korce pszenicy, 2 korce grochu. Poza ordynaryą dwór daje służącemu pół morga uprawionej roli pod kartofle i dwa zagony pod kapustę. Przeciętny zbiór z tej przestrzeni wynosi od 80 do 95 korcy kartofli i dwie fury kapusty, co po zakiszeniu daje minimalnie dwie beczki kiszonki..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 16
" wników, " gdyż "ordynaryusze" przeważnie znaj- dują lepsze miejsce w dekasteryi służbowej. Chowu trzody chlewnej nie ogranicza dwór niczem: daje plew w miarę potrzeby, wydzielając atem odpowiednie pastwisko; natomiast gęsi tylko w niektórych miejscowościach wolno służącym..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 17
" Z przeniesienia 10 rub. Dochód z trzody (jedna sztuka większa i kilkoro prosiąt rocznie). 20 rub Ze sprzedaży jaj i drobiu... 8 rub Ogółem.. 38 rub. Łącznie z dochodem stałym 153 ruble rocznie. Pochlebiam sobie, iż cyfr przesadzonych nie stawiałem, obliczając niektóre pozycye nawet..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 18
" stałych, choćby dlatego, że służący zbytnio pamiętający o sobie długo na jednem miejscu nie usiedzi. Jeszcze jedna uwaga nasuwa się pod pióro. Jest i pewien awans w służbie dworskiej, będący poniekąd bodźcem do dobrego jej wypełnienia. Stangreci, furmani, polowi i karbowi..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 19
" niezdolnym. Boć to praca na roli, na którą z chłopięcych lat każdy wieśniak patrzył, toż to przyrodzone jego zajęcia. Opatrzył się" sił mu nie brak, na ochocie nie zbywa, a reszta sama z siebie przychodzi. Mówią, o dławidudach miejskich: "Et haec et ista, Umie organista. " Toż..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 20
" Na pochwałę naszego ludu przytoczyć muszę, że, przyjąwszy służbę, garnie się do pracy, jaką mu wyznaczono. Fornal dobrze orzący, umiejący w takt młócić "ośmiorkę, " żniwiarka "przodownica, " kosiarz raźno koszący, jakby brzytwą golił, u żywają w kole swych towarzyszy..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 21
" zamiłowaniu, popędowi duchowemu pracownika, jeżeli odbywa się w warunkach nieszkodliwych dla zdrowia i nie wyczerpuje sił, toć chyba tylko opozycyoniści z nawyknienia przeczyć mogą, ie w dzisiejszym przynajmniej ustroju społecznym praca taka dość wygodne dla siebie znalazła..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 22
" tym względem panuje ścisła zgodność w przekonaniach tak sług, jak panów, i niema wypadku, aby od tej zasady gdziekolwiek odstąpiono. Wyjątkowe zdarzenia "zarwania" nocy, przy zwózce zboża u żniwa, czasami zdarzają się, ale pobudką doń jest chęć przypodobania się panu i pewna..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 23
" dzin południowego wytchnienia (zazwyczaj od godz. 12-ej do 3-ej), zimą 2 godziny "południa. " W porze zimowej służba już po śniadaniu wychodzi do roboty. I druga, niemniej ważna kwestya — odpoczynku świątecznego, nie zawsze szanowanego w innych warsztatach pracy ludzkiej, jest w..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 24
" już o opiłkach metalicznych, kiedy krok nieostrożny może go narazić na kalectwo, robotnik wiejski oddycha czystą, rzeźwiącą wonią pól i lasów. Kiedy wytwórczość fabryczna zmusza robotnika do przebywania to w nadmiernem gorącu, to w przejmującym do szpiku chłodzie, robotnik..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 25
" za czas jego choroby, a więc niepełnienia obowiązków, potrącono z zasług, jak to się w innych zawodach praktykuje. W razie słabości służący leczy się w domu środkami, jakimi dwór rozporządza, a w razie potrzeby lekarz ordynuje. Proszę przejrzeć roczniki szpitali publicznych,..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 26
" zabawa chłopska byłaby po prostu nudą. A jednakże bawią się oni ochoczo i szczerze. Wieczorne pogawędki przy misce z płcią piękną zastępują im flirt rautowy; wycieczka na jarmark — to wyjazd za granicę; zapustne pohulanki to niczem nasza herbatka taneczna! a już "okrężne" lub..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 27
" Z jakiemże to niekłamanem zadowoleniem hasa wiejska dziewczyna, gdy ją dziedzic pojął w taniec! Z jaką układną grzecznością a zarazem i pewnością, że mu odmówionem nie będzie, kłoni się parobczak-sługa do kolan "swej pani, " zapraszając do oberka! Jak stąpa ostrożnie, żeby..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 28
" w obcowaniu z chudopachołkom nie istnieje. Chłop-sługa z chłopem-właścicielem zagrody żyie "za pan brat, " uważając się za zupełnie równego. Niema hierarchii w stanie włościańskim, jednakowa jakościowo praca, podobny byt powszedni, strój, usunęły z umysłu chłopa-sługi to..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 29
" 5. Praca czeladzi dworskiej nie nadweręża zdrowia pracownika, gdyż odbywa się w warunkach zdrowotnych. Takie są punkty wytyczne moich spostrzeżeń. Pozwalają one na postawienie pytania: Czy "dola chłopska" na stanowisku najwięcej zależnem służącego dworskiego znajduje się w..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 30
" ROBOTNICY WIEJSCY. Niejednemu wydać się może zbyt śmiałem twierdzenie, że wytwórczość rolnicza najwięcej zbliża się do ideału ekonomicznego równouprawnienia pracy i kapitału. Postaram się o dowód cyfrowy, dowód najwymowniejszy, świadczący o podziale zysków między dwa..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 31
" Rachunek tak się przedstawia: Dochód brutto: Normalny plon z jednego morga 8 korcy, po przeciętnej cenie z ostatnich lat dziesięciu 5 rub. za korzec — 40 rub. Koszta produkcyi: Trzechkrotna orka (3 dni konne) ... 3 rs. Bronowanie ... 1 rs Wartość siewu (1 korzec garncy 4) ... 5 rs 4..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 32
" przeto zysk netto ogranicza się do 6 rubli 73 kopiejek. Ostatnia cyfra jest dochodem kapitalistywłaściciela. Teraz przejrzyjmy pozycye dochodów pracy ręcznej. Kośba ... — rs. 60 kop. Wiązanie ... — " 40 kop. Trzech parobków do orki ... 90 kop. Włóczka i wywózka nawozu ... 1 rs...."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 33
" spodarstwa rolnego — pszenicę. Tenże sam rachunek, oparty na handlowej wartości owsa, jęczmienia lub żyta, wypadłby znów ujemniej dla właściciela ziemi niż robotnika. Że prawdopodobieństwo zachwianem nie jest, dowodzi tego i przeciętnie w kraju pobierana renta dzierżawna. Opłata..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 34
" dliwy udział za ten nakład, jaki produkcyi rolniczej dają. Wróćmy jednak do "najemników" — pańszczyzny, jak ją po staremu zowią. Rozróżnić należy dwie kategorye robotnika wiejskiego: 1) najem stały, miejscowy, 2) robotników przychodnich, tzw. bandosów, jako też pracę za..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 35
" rostków i kobiet od 15 do 20 kop., dla najmu męskiego od 20 do 25 kopiejek. Od 1-go kwietnia do 1-go listopada dla pierwszej kategoryi robotnika od 20 do 25 kop., dla drugiej od 25 do 30 kop. Wyjątek pod tym względem stanowią" żniwa," podczas których robotnik męski zarabia 35 kop., a..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 36
" dojście do terenu pracy, nic a nic nie obowiązuje najemnika. O wschodzie słońca zjawia się polowy we wsi, wykrzykując: "wychodź!" Bez tego hasła żaden robotnik się nie pojawia. Na głos polowego grupują, się najemnicy, zbierają się w gromadkę i dążą wolnym krokiem do miejsca..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 37
" socyalną równe, w szermierce życiowej z różnem natężeniem naginają karku. Robotnik wiejski, opóźniając się do roboty, nie ponosi uszczerbku w zarobkowaniu, według własnego uznania wybierając chwilę rozpoczęcia pracy, gdyż ma możność pracowania nie tylko od świtu, lecz i od..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 38
" Zapłata bandosa-chłopa wynosi 25 kop. dziennie "bandoski'' 20 kop. Za trzechmiesięczny okres pracy "bandos, " oprócz przeżywienia się, zarabia do 25 rubli, "bandoska" z górą 20 rubli. Pomówić mi jeszcze należy o tzw. "odrobkach. '' Przed laty rozprawa hr. Stanisława Tarnowskiego,..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 39
" na żądanie bezrolnych konkurentów "na odrobek." Warunki tej dzierżawy, opłacanej pracą dzierżawiącego, są z góry oznaczone. Za 15 zagonów (pół morga, 150 prętów) odrabia zwykle wieśniak dni piętnaście w terminie z góry przewidzianym. Mianowicie: 3 dni wiosną, 6 dni w pszenne..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 40
" ko brak zarobków lub przerwa w nich może zachwiać budżetem najemnika. Wobec jednakie chronicznego braku rąk pomieniona ewentualność na "doli chłopskiej" nie zaważy. Nie od rzeczy będzie uprzytomnić sobie jeszcze, że faktycznie bezrolnych, a tem mniej bezdomnych najemników wiejskich..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 41
" jący z zasadniczej różnicy między obydwoma warsztatami i ich produkcyą. Zakład przemysłowy lub fabryczny może w chwilach nieprzyjaznych dla swego rozwoju czasowo zawiesić działalność, może dowolnie zmniejszyć lub zwiększyć wytwórczość, może chwilową zupełną nieczynność..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 42
" chciałem tylko wykazać, iż wbrew utartej teoryi o zależności pracy od kapitału w stosunkach rolniczych kapitał raczej, pozbawiony możności dowolnej przemiany swych obrotów, względnej zależności podlega. Z tych to zapewne przyczyn, które odwiecznemi nazwać można, zarówno..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 43
" W miarę zmniejszenia się ludności rolnej, a stopniowego przyrostu warstw rękodzielniczo-fabrycznych, nie tylko, iż w zatrważającym stosunku mnoży się ubóstwo, ale i wszelkie rany społeczne, wytworzone przez nędzę, odnawiają się i szerzą. W wielkiem ognisku przemyslowem..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 44
" Roczniki naszego sądownictwa karnego wykazują w okręgach wiejskich — pomimo, że do nich wliczone są osady, zamieszkałe głównie przez izraelską ludność handlującą — znacznie niższy procent przestępstw, niż w okręgach wielkomiejskich lub wielko-fabrycznych.Żałować mi..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 45
" cie osiadłe, zasobne i nie cierpiące niedostatku, a jednak członkowie takiej rodziny nie wyrzekają się torby żebraczej. Pracują w dni powszednie, a w święto lub niedzielę pukają do serc miłosiernych. Interpelowani, odpowiadają filozoficznym aksyomatem: "dziadem się urodziłem,..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 46
" Chłop uważa "dziadostwo" za rodzaj pracy lekkiej, ale zawsze pracy, i nie tylko, że nie zachowuje się względem żebraka z pogardą, lecz ma nawet szacunek i poszanowanie dla dziadowskiej sakwy. W wielu razach "iść na dziady" pojęte jest jako "chleb łaskawy" — panis bene merentium...."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 47
" ani w takim stopniu smutnych obrazów nędzy miejskiej. "Dola chłopska" nawet z koszturem żebraczym może jeszcze imponować losom brukowego lazzarone. Wobec przekonań, jakie wygłosiłem, najsluszniej mogę się spotkać z całym szeregiem zapytań; Dlaczego w tych warunkach ludność..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 48
" chwilowego większego zarobku, prawna wartościowa niepodzielność do pewnego stopnia gruntów włościańskich, trudności spadkowe przy rozdziale schedy chłopskiej, mające poniekąd źródło swe i w braku kredytu dla drobnej własności — są to pobudki, poruszające drzemiącą w..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 49
" w konieczności robienia oszczędności w budżecie gospodarczym, z drugiej zaś taniość artykułów spożywczych podnosi wartość płynnej gotowizny. W tych warunkach zarobek fabryczny, pokrywający normalnie konieczne potrzeby, wzrasta równomiernie z obniżeniem się kosztów, wywołanych..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 50
" mobila kilkuset zastąpi młocków; trzechskibowiec, kierowany ręką jednego fornala, uprawi ziemi tyleż, co trzy dawniejsze pługi, obsługiwane przez trzech ludzi; grabiarka "Tiger" za setkę ręcznych grabi wystarczy. Przy zastępstwie maszyn i niezaprzeczalnym przyroście ludności..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 51
" pitalizowania niepochłoniętych potrzebą egzystencyi owoców pracy, której raz nadanego rozmiaru nie zmienia. Chłop próżnować, "leżeć po próżnicy, " nie lubi, lecz od pracy zarobkowej, gdy mu tylko okoliczności pozwolą, wyłamuje się chętnie. Pod tym względem wieśniak trzyma..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 52
" ła w dawnej wysokości, a zarobek zawsze się znajdzie. Wyrachowanie to najzupełniej proste. Istotnie — chłop, zmieniając zależność służbową na dowolne zarobkowanie, nie naraża się w tych warunkach na materyalne ryzyko, lecz z drugiej strony nie chciał, czy nie umiał, wyzyskać..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 53
" życiowa domaga, nie kwapi się do dalszego zarobkowania, a przynajmniej za konieczność, budzoną myślą "o jutrze. " tegoż nie uważa. Reasumując powyższe poglądy, powiedzieć możemy, iż robotnik wiejski pracuje obecnie mniej, gdyż skala jego zarobków po krótszym niż poprzednio..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 54
" mu wieśniakowi. Do takich przedewszystkiem należy wykształcenie dzieci. O wykształcenie dzieci nasz wieśniak — mówie o masach — nie troszczy się zupełnie, kosztów na ten cel żadnych nie ponosi, więc i o fundusze się nie stara. Skromnego wydatku na szkółki gminne, dotąd..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 55
" DROBNA WŁASNOŚĆ. A teraz z kolei przyjrzyjmy się chłopom "na swojem" — wieśniakom na gruncie osiadłym,. t. zw. drobnej własności. Uwłaszczenie nie zmieniło co do formy pierwotnego ustroju gospodarstw włościańskich. Ustawy nadawcze, oparłszy się na status quo, zatrzymały..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 56
" rolki, c) zagrody; do drugiej: a) półgospodarze, b) komornicy. Jednostka gospodarcza kmieca obszaru 40 morgów, już przed uwłaszczeniem bardzo rzadka, niemniej i obecnie w niektórych zaledwie miejscowościach znajduje swych przedstawicieli. Częściej już spotkać się można z osadą..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 57
" razić dodatni, z tem jednakże zastrzeżeniem, iż drobna własność rozporządza niektórymi środkami, niedostępnymi dla własności większej. Mianowicie nie uczuwa braku kredytu na kapitał obrotowy, mając możność zdobycia "gotowego grosza" zarobkiem, jako też zastępując część..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 58
" że, bo nie mogę stanowczego wygłaszać pewnika, iż nigdy od tej zasady nie odstępuje. Jak zawsze i wszędzie, tak i tu skłonności indywidualne robią swoje. Ostatecznie chodziło mi jedynie o zadokumentowanie "możności" — i tego poglądu nie cofam. Dowód prosty. Skala życiowa..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 59
" rej jest znów wejście do izby mieszkalnej. Częstokroć sień, w połowie przegrodzona, służy za komorę lub skład materyału opałowego, a czasami nawet za chlewik dla drobiu (gęsi). Prócz izby, mieści chata włościańska w swem wnętrzu komorę, czyli spiżarnię, pełną fasek i..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 60
" Inwentarz żywy zagrodnika składa się: z pary koni (rzadziej wołów), 3 — 4 sztuk krów i przychówku, t.j. źrebięcia i cieląt. Trzody hoduje zagrodnik stosunkowo dużo, regulując jej ilość względnie do urodzaju kartofli. W porównaniu z większą własnością, własność drobna..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 61
""

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 62
" Podług powyżej przytoczonej normy wysiewu zagrodnik przy średnim urodzaju zbiera w ziarnie: jęczmienia korcy 20, owsa korcy 24, żyta korcy 12, pszenicy korcy 14, grochu korcy 6, kartofli korcy 120 i 5 furek parokonnych koniczyny. Z osiągniętych z zagrody zbiorów sprzedaje ziarna..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 63
" kę karmną trzody chlewnej 40 rub., 1 sztukę trzody polowej 20 rub. i kilkoro prosiąt, mniejwięcej 8, wartości 24 ruble. Czyni to razem 114 rubli. Gospodarstwo fartuszkowe niemniej w budżecie dochodowym zagrodnika nie jest bez znaczenia. Nawet mało zapobiegliwa gosposia wypielęgnować..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 64
" nie omijające i chaty włościańskiej, nie są przecież li tylko strzech słomianych smutnym przywilejem. Tak mi się przedstawiła w ogólnych zarysach "dola chłopska" na trzech różnych posterunkach, jakie zajmuje. — Stronny optymista! — zawołać ktoś gotów. — Więc, twojem..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 65
" Jak w zwartym lesie jedne drzewa dają osłonę drugim, tak i rzesza ludzka wspierać się wzajemnie musi. W szeregach zachwianych niema pojedyńczych osobników, których podtrzymywać należy — jest całość, i ta całość ma prawo niepodzielne do zasiłku społecznego, choćby w tak..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 66
" Treść. ... Str. Wstęp ... 5 Czeladź dworska ... 9 Robotnicy wiejscy ... 31 Drobna własność ... 56 "

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 67
" Do nabycia w. księgarni Dubowskiego i Gajewskiego w Warszawie, Chmielna 30, Tegoż autora: Rs. kop. Dygnitarze wioskowi......... — 20 kop. Kosztowni dobrodzieje. Sylwetki z bruku, — 20 kop. Parcelacya. Szkice i typy: Dziadzio. — Judka Grafolog. — Jamnik z Poborowa. — Ruchla..."

Chłopska dola : z notatek hreczkosieja - strona 68
" Księgarnia Dubowskiego i Majewskiego Warszawie, Chmielna 30. Poleca własnym nakładem wydane lub w większej ilości nabyte następujące dzieła: ... Rs. kop. Arwor. 365 obiadów. Historya o kilku osobach i jednej książce ... — 20 Dacudet Alfons. Mała parafia. Powieść. Przekład z..."